Mae Arweinwyr Hinsawdd y DU yn bobl gyffredin sy’n helpu i fynd i’r afael â newid hinsawdd drwy wneud dewisiadau gwyrddach bob dydd.

Yn y cyfnod yn arwain at COP26, mae pobl ar draws y wlad yn chwarae eu rhan i fynd i’r afael â newid hinsawdd. Dyma sut gall eich ysgol chi ymuno â nhw.

Cafodd y pecyn hwn ei gynhyrchu i athrawon ac ysgolion i’ch helpu i gymryd rhan. Mae’n llawn syniadau a deunyddiau sydd wedi’u cynllunio i helpu’ch ysgol i fod yn rhan o’r momentwm gwyrdd sy’n tyfu ar hyn o bryd.

Fe welwch chi bopeth sydd ei angen arnoch i gymryd rhan yn Adnoddau, gan gynnwys gweithgareddau addysgol llawn ysbrydoliaeth y bydd eich myfyrwyr wrth eu boddau â nhw. Helpwch nhw i gymryd rhan a’u gwylio nhw’n tyfu fel Arweinwyr Hinsawdd.

Os oes gennych unrhyw gwestiynau neu adborth, e-bostiwch TogetherForOurPlanet@cabinetoffice.gov.uk

Edrychwn ymlaen at gwrdd â’ch Arweinwyr Hinsawdd!

YDY EICH MYFYRWYR YN ARWEINWYR HINSAWDD?

Nid wynebau cyfarwydd yn unig sy’n arwain y ffordd yn erbyn newid hinsawdd. Mae pobl bob dydd yn mynd o gwmpas eu bywydau mewn ffyrdd tawel chwyldroadol – gan helpu i leihau allyriadau carbon a gwneud y DU a’r byd ehangach yn lle gwyrddach.

Boed yn ailgylchu, compostio, cerdded i’r ysgol, ail-ddefnyddio potel ddŵr neu ddiffodd y goleuadau wrth adael ystafell, mae miloedd o bobl eisoes yn chwarae eu rhan. Dyma Arweinwyr Hinsawdd annisgwyl y DU.

Mae Arweinwyr Hinsawdd yn gweld buddion ehangach gwneud y pethau hyn yn reddfol – bod ffordd wyrddach o fyw yn golygu poblogaeth iachach, mwy o swyddi a dyfodol cynaliadwy i ni i gyd.

Ymunwch â ni i ddathlu eu llwyddiannau ac i ysbrydoli eraill i wneud yr un peth.

Surprised school children sitting in a classroom

“Bydd y genhedlaeth hon yn datblygu adnoddau adnewyddadwy. Maen nhw’n  ymwybodol iawn o’r hyn y mae angen iddyn nhw ei wneud fel unigolion, a gallan nhw ledaenu hynny drwy’r gymuned”

Melanie Winney
Athrawes Ddaearyddiaeth, Ormiston Venture Academy

BETH YW COP26?

COP26 yw cynhadledd newid hinsawdd blynyddol y Cenhedloedd Unedig ar gyfer 2021. Mae COP yn golygu ‘Conference of the Parties’. Y partïon yw’r rheini sydd wedi llofnodi Confensiwn Fframwaith y Cenhedloedd Unedig ar Newid yn yr Hinsawdd (UNFCCC) – cytuniad y cytunwyd arno yn 1994 sydd â 197 o Bartïon (196 o wledydd a’r UE). Cynhelir cynhadledd 2021, sy’n cael ei threfnu gan y DU, ynghyd â’n partneriaid yr Eidal, yn Glasgow, a dyma fydd 26ain cyfarfod y Partïon, sef y rheswm mae’n cael ei galw’n COP26.

Mae cynadleddau newid hinsawdd y Cenhedloedd Unedig ymhlith y cyfarfodydd rhyngwladol mwyaf yn y byd. Mae’r trafodaethau rhwng llywodraethau yn gymhleth ac yn cynnwys swyddogion o bob gwlad yn y byd yn ogystal â chynrychiolwyr o’r gymdeithas sifil a’r cyfryngau newyddion byd-eang.

Beth sy’n digwydd yn COP?

Mae’r gweithgareddau sy’n cael eu cynnal yn COP yn digwydd mewn dau barth gwahanol – y Parth Glas a’r Parth Gwyrdd.

Mae’r Parth Glas ar gyfer pobl sydd wedi cofrestru gyda chorff y Cenhedloedd Unedig gyda’r dasg o gydlynu’r ymateb byd-eang i’r bygythiad o newid hinsawdd – Confensiwn Fframwaith y Cenhedloedd Unedig ar Newid yn yr Hinsawdd (UNFCCC). Yn y Parth Glas, efallai y byddwch yn rhan o ddirprwyaeth genedlaethol, yn gweithio i’r Cenhedloedd Unedig a sefydliadau ac asiantaethau cysylltiedig neu’n aelod o’r cyfryngau neu sefydliad arsylwi dielw.

Yn y Parth Glas, mae cynrychiolwyr y gwledydd yn cwrdd ar gyfer trafodaethau ffurfiol ac ymgynghoriadau anffurfiol. Gallan nhw hefyd gymryd rhan mewn cyfarfodydd â dirprwyaethau eraill i egluro eu safbwynt a’u buddiannau gyda’r nod o ddod i gytundeb neu i oresgyn sefyllfa o anghytundeb llwyr. Bydd yr UNFCCC hefyd yn cynnal amrywiaeth o ddigwyddiadau, gan gynnwys sesiynau briffio technegol, i gefnogi’r broses drafod. Ar gyfer y cyhoedd mae’r Parth Gwyrdd. Bydd amrywiaeth o ddigwyddiadau, gan gynnwys gweithdai, arddangosfeydd a gosodwaith celf yn ogystal â chyflwyniadau, arddangosfeydd technoleg a pherfformiadau cerddorol i bawb eu mynychu.

BETH YW SERO-NET?

Mae sero-net yn golygu dod o hyd i gydbwysedd rhwng nwyon tŷ gwydr y mae unigolyn neu sefydliad yn ei ryddhau i’r atmosffer a’r rheini sy’n cael eu ‘tynnu’.

Hynny yw, mae’n gwneud yn siŵr, o’r holl nwyon sy’n cael eu hallyrru, eich bod yn tynnu’r un faint o’r atmosffer, gan wneud eich hun yn ‘garbon niwtral’.

Mae cyflawni sero-net yn hanfodol os ydym am fynd i’r afael â newid hinsawdd ac amddiffyn pobl, y blaned a’n byd naturiol.

Mae’r DU wedi gosod targed o fod yn sero-net erbyn 2050.

BETH MAE SERO-NET YN EI OLYGU I FI?

Y cam cyntaf i ddod yn sero-net yw osgoi allyrru nwyon tŷ gwydr yn y lle cyntaf. Gallai hyn olygu defnyddio llai o ynni yn yr ysgol, cerdded neu seiclo yn lle teithio mewn car, a lleihau eich gwastraff bwyd.

Yr ail gam yw dod o hyd i ffyrdd o niwtraleiddio neu ‘wrthbwyso’ unrhyw allyriadau sy’n weddill na ellir eu hosgoi, gan ei bod yn amhosibl lleihau allyriadau yn llwyr. Gellir gwrthbwyso mewn sawl ffordd, gan gynnwys plannu coed (sy’n amsugno nwyon tŷ gwydr ychwanegol o’r atmosffer).

Archwiliwch ein tudalen Adnoddau am fwy o wybodaeth ar sut i gymryd rhan.

Nesaf: Adnoddau